homepage
line

Niks, niente, nada?

 

Ongekend felle blik in de ogen. Mondhoeken wijzend richting de strijdvaardig uitgestoken kin. Deze cliënt is boos. Niet op mij, maar aan het einde van zijn met grote gebaren geuite relaas zou ik bijna wensen van wel. Dit is het treurige verhaal van een uit elkaar vallend gezin. Om een droom die niet gedeeld werd.

 

J. heeft goed geboerd. Jarenlange inzet van minimaal zes volle werkdagen per week resulteerde in kerngezonde onderneming en een stabiel vermogen. De vrouw en kinderen leken altijd te begrijpen dat hun materiële welvaart om offers vroeg, al klaagden ze wel eens dat de zaak altijd voor ging. Tussen u en mij gezegd en gezwegen, ze hadden gelijk. Een notaris is echter niet geëquipeerd om een oordeel te vellen over de gezondheid van een dergelijke situatie, al blijft empathie altijd een belangrijk onderdeel van mijn wezen. Het verbaasde mij dan ook niet dat het vast liep. Helaas bleek het een 'worst case scenario'.

 

De inmiddels volwassen kinderen hadden te kennen gegeven dat zij geenszins geïnteresseerd waren in het voortzetten van zijn levenswerk. J. was erachter gekomen dat zij direct zouden liquideren zodra hij het moede hoofd voor altijd te ruste zou leggen. Dat deed pijn. Harde woorden gingen over en weer. Frustaties barsten open. Slaande deuren. Lege stoelen. Het gezin raakte ontwricht. In de slotakte van dit drama werd mij een rol toebedeeld. Het testament moest worden aangepast.

 

"Ze krijgen niks. Niente. Nada." J. spuugde de woorden uit. Niets van zijn zo zorgvuldig opgebouwde zaak en vermogen zou in de handen van zijn kinderen en vrouw mogen vallen na zijn verscheiden. "Zij staat achter hen, en is dus tegen mij. Wordt de zaak toch direct verkocht." Ik ging er maar even goed voor zitten. Want "niks, niente, nada" blijkt binnen ons erfrechtsysteem moeilijk te realiseren. Elk kind houdt recht op een legitieme portie, de helft van het gewone kindsdeel in geldvordering. Mocht een kind van J. vóór hem overlijden, dan kunnen de kleinkinderen in diens plaats treden en hun deel van de legitieme portie opeisen. Zijn echtgenote is wel geheel uit te sluiten, maar dan zullen zij minimaal moeten scheiden van tafel en bed. Vrij rigoureus dus. Het echtscheidingslont zat echter toch al in het kruitvat. Het was duidelijk. De emotie regeerde.

 

Als notaris gaf ik antwoord. Ik schetste de mogelijkheden, wees op de onmogelijkheden, tekende de toekomst en berekende de verliezen. Wat als zijn kinderen de zaak gedwongen, maar zonder zijn bevlogenheid, bezieling en arbeidsvreugde, voort zouden zetten? Hun nachtmerrie voor zijn droom.

 

Hiermee daalde eindelijk de ratio in. J. realiseerde zich dat hij over zijn graf wilde regeren en op het punt stond daarvoor het uiterste op te offeren. Het respect van zijn kinderen en de liefde van zijn vrouw. Dat was het hem niet waard. J. zou niet onterven en wilde niet scheiden. Hij ging nu meteen zijn gezin bij elkaar roepen om over het nu en hiernamaals te praten.

 

Ik ben zelden zo blij geweest met misgelopen werk.

 

Hartelijke groet,

 

 

 

 

 

 

Mr. Jacobs MfN VMN
r.jacobs@zaannotarissen.nl